سواد رسانه ای مولفه ای اثربخش در مدیریت اغتشاش اطلاعاتی

سواد رسانه ای مولفه ای اثربخش در مدیریت اغتشاش اطلاعاتی

سواد رسانه ای مولفه ای اثربخش در مدیریت اغتشاش اطلاعاتی

اراک – ایرنا – امروزه رسانه های مختلف به ویژه شبکه های اجتماعی در حال افزایش نفوذ خود بر سبک زندگی افراد و تغییر ارزش های شخصیتی هستند که در این شرایط ضرورت افزایش سواد رسانه ای در جامعه بیش از هر زمان دیگری احساس می شود.

به گزارش پایگاه جامع سواد رسانه به نقل از ایرنا، سواد رسانه ای مجموعه ‌ای از مهارت‌ها و توانایی ها است که در تجزیه و تحلیل انواع پیام‌هایی که از طریق رسانه‌ های مختلف به افراد منتقل می شود، کمک می کند تا درک بهتری حاصل شود.

بی شک در دنیای امروز که مبتنی بر توسعه و گسترش ارتباطات اجتماعی است، توسعه و درک بهتر این مهارت ضروری به نظر می رسد.

در رسانه های جدید که از آنها با عنوان شبکه های اجتماعی یاد می شود، در تمام ساعات شبانه روز با اخبار ضد و نقیضی مواجه می شویم که با نگاه اول، مخاطبان عواطف و احساسات گوناگونی را بروز می دهند.

در حقیقت اینجاست که با بالابردن سطح آگاهی در لایه های مختلف جامعه می توان در قالب افزایش سواد رسانه ای به نتایج بهتری دست یافت.

صاحبان رسانه در درجه نخست و سپس کارشناسان و متخصصان تولید محتوا برای تهیه و انتقال پیام‌های خاص در راستای اهداف و سیاست های رسانه خود تلاش می‌کنند و مردم این پیام‌ها را دریافت و براساس افکار و تجارب خود تحلیل ‌می‌کنند و می توان گفت در این شرایط مردم می‌توانند از یک رسانه تجزیه و تحلیل های متفاوتی داشته باشند.

سواد رسانه ای، افراد را قادر می سازد تا نیت های اصلی پیام‌های موجود در محتوای رسانه های جمعی مانند تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها، مجلات، کتاب‌ها، بیلبوردهای تبلیغاتی و رسانه های اجتماعی مبتنی بر وب و اینترنت و شیوه های رسانه ای مختلف نمایان شود.

مردم با افزایش سواد رسانه ای می‌توانند رسانه‌های خود را ایجاد کرده و در شکل‌ گیری فرهنگ آن مشارکت بیشتری داشته باشند، که این موجب می شود مردم از حالت استفاده بدون چون و چرا در مواجهه با انواع محتوای رسانه ها خارج شوند و با هوشمندی بیشتری از رسانه‌ها استفاده کنند.

نماینده ولی فقیه در استان مرکزی بر ضرورت ساماندهی فضای مجازی با ارتقای سواد رسانه ای تاکید کرد و گفت: بی توجهی مسئولان به این مسئله مهم خسارات جبران ‌ناپذیری را به‌ وجود می‌آورد.

آیت الله «قربانعلی دری نجف آبادی» افزود: کنترل و ساماندهی فضای مجازی بر عهده نیروی انتظامی، سپاه و دستگاه امنیتی است اما برنامه ریزی برای تولید محتوا و همچنین ارتقای سواد رسانه ای مردم، وظیفه دستگاه های فرهنگی است که باید نسبت به این مسئله مهم توجه ویژه داشته باشند.

وی ادامه داد: مردم و به خصوص جوانان و نوجوانان باید بدانند که تولید برنامه های مختلف در شبکه های مجازی از سوی غرب در راستای تخریب بنیان خانواده ها است و والدین نسبت به استفاده صحیح از فضای مجازی با افزایش سواد رسانه توجه ویژه داشته باشند.

امام جمعه اراک ادامه داد: در شبکه های ماهواره ای و اجتماعی بعضی از افراد مغرض با اهداف از پیش تعیین شده و با شیوه های نا آشنا برای عموم مردم، اقدام به تبلیغات ضد دینی و حمله به اعتقادات مذهبی افراد به خصوص جوانان و نوجوانان می کنند، که با تحقیقات کارشناسان مشخص می شود که این اقدامات با هدف دین زدایی و توهین به مقدسات شکل گرفته است، بنابراین لازمه مقابله با این توطئه دشمنان افزایش سطح سواد رسانه ای است.

وی اظهار داشت: نقض حریم خصوصی افراد، انزوا و دورماندن از محیط های واقعی اجتماعی از دیگر مشکلات فضای مجازی و شبکه های اجتماعی و شبکه های ماهواره ای و به مراتب نبود سواد رسانه ای است که می طلبد مسئولان بلندپایه فرهنگی کشور نسبت به ساماندهی این فضا با افزایش سواد رسانه ای در جامعه برنامه ریز یکنند.

امام جمعه اراک بیان کرد: دشمنان نظام اسلامی با در اختیار داشتن ابزار تولید محتوا در فضای مجازی سعی در نهادینه کردن فرهنگ کشورهای خود در همه نقاط دنیا به خصوص ایران اسلامی دارند.

آیت الله دری نجف آبادی افزود: ارتقای سواد رسانه ای و آشنایی با فناوری فضای مجازی برای تولید محتوا در این فضا تنها راه مقابله با توطئه های دشمنان است که دستگاه های فرهنگی باید نگاه ویژه ای به این مهم داشته باشند.

استاندار مرکزی نیز گفت: جمهوری اسلامی ایران با هیچ نوع توسعه و پیشرفت در زمینه های مختلف مخالف نیست اما فضای مجازی در کشور باید بر اساس آرمان های انقلاب و منویات مقام معظم رهبری مسیر توسعه را بپیماید و هر کسی که با استفاده از این فضا در راستای تشویش اذهان عمومی و ترویج بی بند و باری استفاده کند، باید برخورد قانونی شود.

سید «علی آقازاده» افزود: نقش سواد رسانه ای در پی بردن به توطئه ها و اهداف شوم دشمنان از انعکاس اخبار و برنامه های مختلف بسیار مهم است و باید نسبت به افزایش سواده رسانه ای در جامعه تلاش کرد.

وی ادامه داد: مردم مومن و موحد ایران اسلامی باید بدانند که تولید برنامه های مختلف در شبکه های مجازی از سوی غرب در راستای تخریب بنیان خانواده ها و تخریب اعتقادات جوانان است و باید نسبت به افزایش سواد رسانه ای خود و فرزندانشان بیش از پیش حساس باشند.

استاندار مرکزی اظهار داشت: اساتید دانشگاه ها، آموزگاران، روحانیان و دستگاه های فرهنگی نسبت به فرهنگ سازی استفاده بهینه از فضای مجازی همراه با سواد رسانه ای وظیفه خطیری بر عهده دارند و باید اقدامات ارزنده ای در این خصوص انجام دهند.

آقازاده بیان کرد: گفتمان سواد رسانه ای باید جهت گیری مردمی و ملی پیدا کند و اساتید دانشگاه ها، روحانیان و دیگر متولیان فرهنگی در این امر مهم سهم بیشتری نسبت به دیگر اقشار جامعه دارند.

دادستان عمومی و انقلاب اراک نیز گفت: حجم بسیار زیادی از اخبار و اطلاعات در رسانه های مختلف به خصوص فضای مجازی وجود دارد که بخش عمده ای از آنها برای افراد غیرضروری است.

«عباس قاسمی» افزود: کسب اطلاع بسیاری از اخبار و اطلاعات نه تنها برای افراد کارآمد نیست بلکه مشکلات بسیاری را برای آنها به دنبال دارد چرا که انعکاس آن اخبار و اطلاعات نادرست و مغرضانه از سوی کشورهای مختلف با هدف و برنامه ای از پیش تعیین سده همراه است.

وی اظهار داشت: افزایش سواد رسانه ای باعث می شود اقشار مختلف مردم به میزان نیازهای اجتماعی، فرهنگی و سرگرمی به فضای مجازی و رسانه های مختلف مراجعه کنند.

دادستان عمومی و انقلاب اراک بیان کرد: سواد رسانه ای استفاده معقول و متعارف از فضای مجازی را به دنبال دارد و مردم و به خصوص جوانان و نوجوانان به سمت و سویی هدایت می شوند که به بسیاری از اخبار و اطلاعات نیاز ندارند.

قاسمی گفت: سواد رسانه‌ای که آمیزه‌ای از تکنیک ‌های بهره‌گیری موثر از رسانه‌ها و کسب بینش و درک برای تشخیص اخبار و اطلاعات و نوعه رسانه های مختلف از یکدیگر است می تواند به شناخت و نگرش و رویکردی درست در زمینه استفاده از رسانه ها بیانجامد.

وی بیان کرد: سواد رسانه‌ای، با توانمند کردن انسان بر درک نحوه کار رسانه‌ها، ماهیت و اهداف تولید پیام رسانه‌ها و تأثیرات و تکنیک‌های رسانه‌های گوناگون، افراد را در برابر اثرات رسانه‌ها مقاوم می‌سازد.

دادستان عمومی و انقلاب اراک بیان کرد: سواد رسانه ای به ما می آموزد که در برابر رسانه ها چه چیزهایی از دست می دهیم و چه چیزهایی به دست می آوریم و به عبارت بهتر در مقابل زمان و هزینه ای که صرف می کنیم چه چیزی به دست می آوریم.

قاسمی اظهار داشت: نبود فرهنگ استفاده از رسانه های مختلف به خصوص در فضای مجازی در رهگذر کمبود سواد رسانه ای در جامعه ما زمینه ساز بسیاری از ناهنجاری های اجتماعی از قبیل طلاق، کاهش ازدواج و کلاهبرداری های مختلف شده است.

وی افزود: آموزش سواد رسانه‌ ای به رشد تفکر انتقادی و مشارکت فعال در فرهنگ رسانه‌ای کمک می‌کند و هدف آن، دادن آزادی بیشتر به افراد به وسیله‌ قدرت دادن به آن‌ها برای دسترسی، تجزیه و تحلیل، ارزیابی و ایجاد رسانه است.

دادستان عمومی و انقلاب اراک اضافه کرد: با سواد رسانه ای مردم قادر به کشف پیام‌های پیچیده‌ی موجود در محتوای آنها هستند، آن‌ها هم‌چنین می‌توانند رسانه‌های خود را ایجاد کرده و در شکل‌گیری فرهنگ رسانه‌ای مشارکت فعالانه داشته باشند، این امر سبب می‌شود مردم از حالت مصرفی خارج شده، از رسانه‌ها به صورت هوشمندانه‌ای بهره‌مند شوند.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مرکزی گفت: افزایش سواد رسانه در بین خانواده ها شاخص کلیدی و محوری در توسعه آگاهی و کاهش آسیب های اجتماعی است.

«غلامرضا فتح آبادی» افزود: بهره مندی از سطح موثر سواد رسانه ای لازمه زندگی در عصر اینترنت است و بدون شناخت هویتی فضای مجازی و فناوری نوین ضریب آسیب زایی آن برای افراد و خانواده ها بالا خواهد بود.

وی اظهار داشت: فضای مجازی به عنوان پدیده ای نو در بسیاری از عرصه ها و جنبه های زندگی فردی و اجتماعی مردم حضوری فعال دارد اما در برخی از موارد آسیب های اجتماعی جبران ناپذیری را وارد کرده است از این رو باید با آگاهی بخشی و آموزش سواد رسانه ای در خصوص استفاده صحیح از آن به کاهش این آسیب ها کمک کرد.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مرکزی گفت: مهمترین راهکار و مسیر برای بهبود سطح بینش، ادراک و آگاهی خانواده ها، والدین، مربیان و فرزندان در بهره برداری هوشمندانه، صحیح و مؤثر از رسانه ها و فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی، آموزش صحیح است.

فتح آبادی، با تاکید بر افزایش سواد رسانه با آموزش، افزود: آموزش مراتبی دارد و نیازمند سیاستگذاری و برنامه ریزی توسط متولیان امر است.

وی اظهار داشت: در قرن اخیر از سواد رسانه ای، به عنوان سواد جدید یاد می شود که توانایی در زمینه های دسترسی، تحلیل، ارزیابی، برقراری ارتباط با پیام های رسانه ای در اشکال مختلف و تفکر انتقادی را شامل می شود.

وی گفت: تقویت شناخت، مهارت سازی، توانمندسازی در حوزه شناخت، چگونگی برداشت و برخورد، شیوه تبیین و اجرا، روش های تعامل و امثال آن باید به خانواده ها آموزش داده شود.

معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اراک نیز گفت: امروز رسانه های در تمام لایه های جامعه نفوذ پیدا کرده و به نوعی زندگی مردم دچار ۲ جهانی شده است.

«پیمان عین القضاتی» اظهار داشت: همانطور که مردم در زندگی حقیقی خود نیازها و ضرورت های زندگی خود را می آموزند و به صورت علمی مشکلات خود را از پیش رو بر می دارند، در فضای مجازی نیز این ضرورت وجود دارد که به صورت علمی وارد عمل شد.

وی اظهار داشت: در صورت بی توجهی به مسئله فضای مجازی و سواد رسانه ای جامعه دچار مشکلاتی می شود که به مراتب سخت تر از زندگی حقیقی است جامعه را در کوتاهترین زمان ممکن از مسیر اصلی خود خارج می کند.

معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اراک افزود: شبکه های مجازی امکانی ایجاد کرده اند که اطلاعات امکان بدون کنترل رد و بدل می شود و الان شرایط دنیا این فرصت را فراهم کرده که همه می توانند سلیقه خود را در تفسیر متن در اختیار یکدیگر قرار دهند و با سیستم لایک و کامنت تفسیر خاص خود منتشر می کنند.

عین القضات ادامه داد: بسیاری از رسانه های ما مخاطب محور نیستند ولی اکنون دوره ای است که نمی توان کسی را مجبور کرد که از چه رسانه ای استفاده کند، باید به جای برخورد سلبی و یا ایجابی به سلیقه مخاطب اهمیت داد، فضای اندیشه به این سمت رفته است که تمام آحاد جامعه را به رسمیت بشناسد.

وی بیان کرد: امروز شبکه های اجتماعی و کانال های تلویزیونی ماهواره ای اتفاقات را به صورت لحظه ای از یک نقطه دنیا به نقطه ای دیگر منعکس می کنند و در مواردی در شبکه های اجتماعی انتقال دهنده خبر ناشناخته می ماند.

معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی اراک گفت: ما وارد دنیایی شده ایم که همه افراد آن شانس تولید اطلاعات و انتشار آن را دارند بنابراین سیستم های فرهنگی جامعه نیز باید راهکارهای عملی برای استفاده از این پدیده نوظهور ارائه دهد.

عین القضات اظهار داشت: همانطور که نظام حاکمیتی باید زمینه افزایش سواد رسانه ای را در جامعه فراهم کند باید نسبت به تولید محتوا از سوی دستگاه های متولی نیز برنامه ریزی کند چرا که افزایش سواد رسانه ای به تنهایی نمی تواند خطر فضای مجازی و رسانه های نوظهور را رفع کند.

معاون فرهنگی و هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مرکزی نیز گفت: تقویت راهبردهای سواد رسانه ای از جمله مولفه هایی است که در نظارت، پالایش و درک بهتر برای شناخت وجه تمایز رسانه های اثربخش کارآمد است.

«مجید طبیب زاده» افزود: حفظ اخلاق و وجدان انسانی مورد نظر مردم دنیا و ایران است و همگان نیز از فضای مجازی، شبکه های اجتماعی و سایر رسانه های نوظهور استفاده می کنند، بنابراین باید از امکانات این فضا استفاده کرد و تهدیدات آن را فهرست بندی و مردم را از آسیب های احتمالی آنها آگاه کرد.

وی اضافه کرد: شبکه های اجتماعی و فضای مجازی بیشتر از آن چه مشکلات اخلاقی به بار بیاورد، مسائل اجتماعی را تحت الشعاع قرار داده است و باید از منظر مقابله با مسائل اجتماعی و خانوادگی به این مقوله نگاه شود.

معاون فرهنگی و هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مرکزی اضافه کرد: تزلزل در بنیان خانواده و مشکلات روابط اجتماعی بین افراد مهمترین معضلات رسانه های نوظهور و به خصوص مجازی است که آحاد مردم و مسئولان نسبت به این مسئله مهم مسئول هستند.

وی، تولید محتوا و آموزش های سواد رسانه ای را مهمترین راهکار مقابله با آسیب های رسانه های نوظهور عنوان کرد و گفت: تهدیدها و آسیب های این نوع رسانه ها باید برای خانواده ها و مراکز آموزشی به صورت کارشناسی تشریح و تبیین شود.

طبیب زاده ادامه داد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی سالانه چندین نویت همایش های افزایش سواد رسانه ای را در نقاط مختلف استان برگزار می کند که تعداد زیادی از شهروندان در آنها شرکت کرده و بازدهی بسیار مطلوبی نیز داشته است.

وی مشکلات و معضلات فضای مجازی و شبکه های اجتماعی را ناشی از آماده نبودن فضای فرهنگی کشور در پذیرش این مهم عنوان کرد و گفت: فضای مجازی و شبکه های اجتماعی با سرعت وارد کشور ما شد در صورتی که شرایط فرهنگی کشور آمادگی لازم را برای پذیرفتن این فناوری نداشت از این رو مشکلات و مسائل بسیاری در جامعه به وجود آمده است و برای حل این مشکلات باید همه در صحنه حاضر شوند.

معاون فرهنگی و هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مرکزی خاطرنشان کرد: تولید محتوا و آسیب شناسی کارشناسی مهمترین راه مقابله با هجمه های فرهنگی دشمنان از طریق شبکه های اجتماعی و فضای مجازی است که مسئولان باید به آن توجه ویژه داشته باشند.

با به‌ کارگیری سواد رسانه‌ای، تسلط فرد در فهم خروجی رسانه افزایش ‌یافته به ‌این ‌ترتیب فرد به ‌خوبی می‌داند از رسانه چه می‌خواهد و فعالانه به ارزیابی نقادانه محتوای آن می‌پردازد تا معنای پیام‌هایی با قابلیت های اثرگذاری بر سبک زندگی‌ خود را دریابد.

به این منظور یادگیری و افزایش سواد رسانه ای به عنوان مهارت و استفاده از رسانه های دیجتیال به عنوان یکی از تکنیک های نوین ارتباطی ضروری است.

اگر سواد رسانه ای را علم تنظیم کننده روابط میان مخاطب و رسانه ها براساس هنجارهای درونی شده بدانیم، نباید از جایگاه آن در سیاست های رسانه ای کشورها غافل شویم.
گزارش از: مهدی عظیمی

اشتراک گذاری پست

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × چهار =